Yabancı Çalışanlar Ücretsiz İzne Çıkarılır mı?

Koronavirüs salgının etkisini arttırması ile birlikte özellikle iş yaşamında çalışanlar için ücretsiz izin uygulaması uzun bir süredir kullanılmaktadır. Sigorta kapsamında çalışanlar, işverenlerinin kararları ile ücretsiz izne çıkabilmekte ya da kendileri ücretsiz izin talep edebilmektedirler. Ancak bu durumda yabancı çalışanları bulunanlar, salgın nedeniyle yabancı çalışanların ücretsiz izin hakkından yararlanabileceklerini merak etmektedirler.

Ücretsiz İzin Hakkının Kullanılması Koşulları

Salgın hastalık gerekçesiyle, işveren çalışanlarına belirli süreler kapsamında ücretsiz izin kullanmalarını tavsiye edebilmektedir. Fakat ücretsiz izin teklifinin yapılması işveren tarafından tek taraflı olarak uygulanmamaktadır. Başka bir deyişle ücretsiz izin uygulaması için karşılıklı olarak anlaşmaya varılması gerekmektedir. Bu bakımdan işveren tarafından ücretsiz izin kullandırma yetkisi İş Kanunu 22’nci maddesi kapsamında işçiye yazılı olarak bildirilmelidir ve işçinin bu teklifi en geç 6 gün içerisinde yazılı olarak yanıtlaması gerekmektedir. İşçi tarafından ücretsiz izin talebi kabul edilmezse bu durumda teklif geçerli olmamaktadır.

İşçi tarafından ücretsiz izin talebi de aynı şekilde verilebilmektedir ve işverenin bu talebi kabul etmesi halinde izin süresi boyunca çalışana herhangi bir maaş ödenmemekte ve SGK primleri de ödenmemektedir. Fakat ücretsiz izin uygulamasında pek çok istisna durumlar bulunmaktadır. Eğer işveren zorunlu olarak çalışanı ücretsiz izne ve üstelik belirsiz süreli olarak çıkarmak istiyor ve çıkarıyorsa bu durum iş sözleşmesinin feshi olarak kabul edilecek ve çalışanın uygun şartları yerine getirmesi halinde çalışana kıdem ve ihbar tazminatı hakkı doğmaktadır. Yabancı çalışanlar (çalışma izni olanlar) için de aynı durum söz konusudur.

Ücretsiz İzin Neleri Kapsıyor?

Çalışma izni olan yabancılar da ücretsiz izin düzenlemesi kapsamında değerlendirilmektedir. Buna göre ücretsiz izin uygulaması son yapılan değişiklik ile birlikte 2 ay daha uzatıldığı için Aralık 2020 başına kadar işverenler ücretsiz izin hakkını talep edebilecekler. Bu süre zarfı boyunca çalışanlar hiçbir şekilde işten çıkarılamayacak ve eğer işten çıkarılmış olurlarsa işverene idari yaptırımlar ve cezai işlemler uygulanacak. Bunun yanında ücretsiz izin kullanan çalışanlar iki ay daha günlük bazda verilen nakdi ücret desteğinden yararlanabilecekler.

Yabancı çalışanlar için de aynı şartlar geçerli olup işyeri sahipleri yabancı çalışanlar için de ücretsiz izin talebinde bulunabilmektedirler. Fakat gereken şartların sağlanmaması halinde yabancı çalışanları için de idari ceza ve yaptırımlara maruz kalabilmektedirler.

Yabancılarda Eksik Gün Bildirimi Nasıl Yapılır?

SGK yapılan yeni değişiklikler ile birlikte yabancı çalışanların eksik gün bildirimlerine de yeni düzenlemeler sağladı. Buna göre yabancı çalışanlar için eksik gün kodları güncellendi. Buna göre üniversitelerde kısa süreli çalışmakta olan sigortalılar ve üniversitelerde staj yapan yabancı öğrenciler için eksik gün bildirimi yapılabilecek. Yaşlılık ve ölüm primi ödenmeden genel sağlık sigortası primi ve kısa vadeli primleri ödenen yabancı uyruklu sigortalılar için de 19 ve 46 belge türüyle bildirilmesi halinde eksik gün primi yapılabiliyor. Ar-Ge teşviki, yer altında ve yer üstünde çalışma, sağlık hizmetlerinde fiili hizmete tabi sigortalılar ilişkin olmak üzere eksik gün bildirimlerinde 25 kodlu eksik gün kodu kullanılabilmektedir.

Özellikle salgın kapsamında önemli olan diğer bir nokta da işyeri ile ilişiği kesilmeden yurt dışına gitmiş olan yabancı uyruklu çalışanlar (sigortalılar) ülkeye çıkış ve giriş tarihleri dikkate alınarak yolda geçirdikleri sürelerden de eksik gün kullanabilmektedirler. Ülkeden çıkış tarihi hariç olmak üzere iki günü geçmeyen ve ülkeye giriş tarihi hariç iki günü geçmeyen süreler yolda geçen süreler olarak değerlendirilmektedir. Bunlar ile birlikte yabancı çalışanlar için ücretsiz izin kodlarının da 28 – Pandemi Ücretsiz İzin olarak işlenmesi gerekiyor.