Emekli Sandığı Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişiler

Sağlık hizmeti, bütün vatandaşların yararlanabileceği hakların temelidir. Devlete de vatandaşlara sağlayacağı hizmetlerin eksiksiz bir şekilde yapılması ve sağlık haklarından istedikleri şekilde yararlanabilmeleri için büyük sorumluluklar düşmektedir. Sağlanmış hizmetlerden kimlerin yararlanabileceği ise oldukça önemlidir. Ülkemizde verilmekte olan bu hizmetler genellikle Sosyal Güvenlik Kurumu öncülüğünde gerçekleştirilmekte ve Genel Sağlık Sigortası sahibi olan kişiler ile bu kişilerin bakmakta zorunlu olduğu kişilere yönelik sağlanan sağlık hizmetleri de SGK tarafından karşılanır. Bazı kişiler ise kendi primlerini öder (genel sağlık sigortalı olan kişiler) ve durum dışı hallerde kendi primleri devlet tarafından ödenebilir, bakmakla zorunlu oldukları sağlık sigortalı kişilerin akraba olmaları durumunda ise devletin sağlamış olduğu sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahip olunabilir. Biz de bu yazımızda Emekli Sandığı bakmakla yükümlü olduğu kişiler konusunu işleyeceğiz.

Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler

Genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişiler belirli sınıflara ayrılmıştır ve ayrılan sınıflara göre(sigortalı kişinin eşi, çocukları, annesi ve babası) bu kategoriye girmeye hak kazanmak veya kaybetmek de belirli şartlara bağlanmıştır. Bizde bu yazımızda hangi şartlar ile bakmakla yükümlü kişi olunabileceği konusunu detaylı olarak inceleyeceğiz.

Genel Sağlık Sigortalısının Eşi

Emekli Sandığı bakmakla yükümlü olduğu kişilerde, kişinin eşi de vardır. Genel sağlık sigortasına sahip vatandaşların belirli bir geliri olmayan eşleri, bakmakla yükümlü olunan kişi sıfatına sahip olarak sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahip olur. Eşlerin bu hizmetlerden devamlı olarak yararlanabilmesi ve bakılması gereken kişi olarak görülebilmesi için gereken husus ise, eşlerin birlikteliklerinin devam etmesi yani boşanma durumunun gerçekleşmemesi koşuludur. Eşin boşanması durumunda, boşanmanın yasal işlem olarak kayıtlara geçtiği tarihten itibaren eş bakılmakla yükümlü kişi olma durumundan çıkar. Diğer bir durum ise eşlerin ikisinin de sigortalı olarak çalışmalarıdır. Bu durumda ise her iki bireye de sağlık sigortası haklarından yararlanabilme fırsatı oluşur. Böylece bakmakla zorunlu olma durumu da ortadan kalkar. İki eşin de belirli bir süre çalıştığı varsayılarak herhangi bir tanesinin vefatı söz konusu olduğunda, diğer eşe ölüm aylığı bağlanır. Ölüm aylığı bağlanabilmesi için vefat eden eşin prim ödeme gün sayısını doldurmuş olması gereklidir. Bir diğer husus ise ölüm aylığı bağlanan kişinin yeni bir evlilik yapmamasıdır, böylece eş sağlık hizmetlerinden ve ölüm aylığı hizmetinden yararlanmaya devam edebilir.

Genel Sağlık Sigortalısının Kız Çocukları ve 01.10.2008 Tarihi

Genel Sağlık Sigortasına sahip ailelerin kız çocuklarının bakmakla yükümlü olunan kişi sıfatını almasında kanunlarca belirlenen herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak bu konuda dikkat edilmesi gereken bir tarih olarak 01.10.2008'den bahsedeceğiz. Bu tarihten önce doğan kız çocukları, belirli bir yaşı doldurması gereği olmadan, işe başlamaması yani herhangi bir şekilde gelirinin olmaması ve evlenmemesi şartıyla bakmakla yükümlü olunan kişi olarak kabul edilmiştir. Hakkını kaybeden kız çocuğu için ise, hakkını kaybetmesine neden olacak saymış olduğumuz şartlardan hangisi gerçekleşmiş ise o şartın ortadan kaldırılması halinde, tekrar bütün hizmetlerden yararlanma hakkı sağlanacaktır. Haliyle üzerinde durduğumuz 01.10.2008 tarihinden önce doğan ve annesi/babası vasıtasıyla sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkını kazanmış kız çocuklarının avantajlı olduğunu söyleyebiliriz. 01.10.2008 tarihinden sonra dünyaya gelmiş ve annesi/babası vasıtasıyla sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkını kazanamamış kız çocukları ise, sağlık hizmetlerinden belirli bir süreye kadar yararlanabileceklerdir. Erkek çocuklarının değerlendirildiği hususlara göre değerlendirilirler. Hususları inceleyecek olursak, belirtmiş olduğumuz durumdaki kız çocuklarının 18 yaşını doldurana kadar, eğitimlerine devam etmeleri durumunda ise 20/25 yaşına kadar sağlık hizmetlerinden yararlanmaları durumudur.

5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerince 01.10.2008 tarihinden önce görevine başlamış olan kamu görevlilerinin kız çocukları için ise, belirtilen tarihten önce veya sonra doğmuş olması fark etmeksizin, yaş şartı aranmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlanabileceği belirtilmiştir. Ancak kanun hükmünün belirtilmesinden sonra göreve başlayan kamu görevlileri 4/c statüsü ile değerlendirilerek kız çocuklarının doğum tarihi fark etmeksizin erkek çocukları ile aynı kategoride değerlendirileceği ve kız çocuğunun en geç 25 yaşını doldurmasının ardından haklarını kaybedeceği hükmü belirtilmiştir.

Genel Sağlık Sigortalısının Erkek Çocukları

Kız çocukları için önemli olarak belirttiğimiz tarihin erkek çocukları için herhangi bir geçerliliği bulunmamaktadır. Erkek çocuklarının işe başlamaması, sigortalı olarak çalışmaması yani herhangi bir şekilde gelirinin olmaması, evlenmemesi durumunda 18 yaşını; 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu hükmünce belirtilen aday çıraklık veya çıraklık eğitimi olarak geçen belirtilmiş işletmelerde meslek eğitimi görmesi durumunda 20 yaşını, kişinin üniversite eğitimine başlaması durumunda 25 yaşını kapsayan, anne ve babası üzerinden sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı geçerli olacaktır. Çocuğun sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlayan aile bireylerinin emekli olmaları geçerliliği bozmayacaktır.

Genel Sağlık Sigortalısının Malul Çocukları

Genel Sağlık Sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişiler arasında sayılan malul çocuklar için devlet pek çok imkanı sunmuştur. Hatta sağlık hizmetleri hakları, saymış olduğumuz diğer kişilere göre en fazla olanı malul çocuklar için düzenlenmiştir. Yaş doldurmasına gerek duyulmaksızın maluk çocuk olduğu Kurum Sağlık Kurulu yetkilileri ile onaylanmış çocuklar, bakılmakla yükümlü sayılırlar ve anne/baba vasıtasıyla sağlık hizmetlerinden yararlanabileceklerdir. Maluk çocuklar için sağlık hizmetlerinden yararlanmaları 2022 Sayılı Kanun gereğince herhangi bir durum değişikliği olmaması halinde kabul edilmiştir.

Genel Sağlık Sigortalısının Anne ve Babası

Emekli Sandığı bakmakla yükümlü olduğu kişiler kapsamında anne ve baba da girmektedir. Genel Sağlık Sigortasına sahip kişinin, faydalanmış olduğu hizmetlerden anne ve babasının da(bazı şartları sağlamaları koşuluyla) yararlanma hakkı vardır. Bu durum gelir durumuna göre değerlendirilir. Sigorta sahibi olan kişinin her türlü gelirinin, hane içerisinde kişi başına düşen tutarının tespit edilmesi ve mevcut asgari tutardan asgari geçim indiriminin çıkartılması ile elde edilen sonucun, kalan net tutardan az miktarda olan anne veya babaları, istekleri doğrultusunda çocukları vasıtasıyla sağlık hizmetlerinden yararlanabilirler.