Çalışanlar İçin Zorunlu BES Sisteminin Ayrıntıları

Ülkemizde birçok vatandaş sigortalı bir işe girmekte ve bu süreçte de emeklilik hakkından ve sağlık hizmeti gibi indirimli haklardan faydalanmaktadır Emeklilik vatandaşlar için en önemli konulardan birisidir aslında, emeklilik ikramiyesi, emeklilik maaşı da bu konunun içinde yer almaktadır. Bunlara ek olarak bir de çalışanlar için zorunlu BES sisteminin ayrıntıları vardır. Bu konuya geçmeden önce BES sistemi yani Bireysel Emeklilik Sisteminin ne olduğunu açıklamakta fayda vardır.

Bireysel Emeklilik Sistemi, kısaca BES, kişilerin yaptıkları düzenli birikimlerle emekliliklerini gerçekleştirme sistemidir. Bu sistem sayesinde kişiler emeklilik dönemlerinde daha rahat yaşama imkanı bulabilirler. Gelire sahip olup emekli olmadıkları dönemdeki hayat standartlarını emeklilik zamanlarına da taşıyabilirler.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda Bireysel Emeklilik Sistemi için kabul edilen yeni kararlar 1 Ocak 2017’den itibaren geçerli olacak. Bu yasa ile birlikte çalışanlar otomatik olarak emeklilik planına dahil edilecek ve ayrıca bu kişilere eğer isterlerse plan kapsamından çıkma hakkı verilecek. Yani başta bu sisteme dahil olan kişiler daha sonradan cayma hakkına sahip olacak.

Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemine herkes katılamıyor ve katılım için de belirli şartlar gerekiyor. Bu sisteme 45 yaşını doldurmamış olmak koşuluyla aşağıda belirttiğimiz kişiler katılabilmektedir:

• Türk vatandaşı olanlar.
• Bir işverene bağlı olmak suretiyle bir ücret karşılığında SSK kapsamında olan sigortalılar Bireysel Emeklilik Sisteminden faydalanabilecek.

Çalışanlar için zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi aslında adı zorunlu olarak geçse de tam olarak zorunlu kapsamına girmiyor. Kişi isterse bu sistemden çıkabilme hakkında sahiptir. Bireysel Emeklilik Sistemi kapsamında, işveren kişinin BES primi ödeyeceği şirketleri ise Hazine belirleyecek ve bu şirketlerde sigortalı kişi adına hesap açılacaktır.

Bireysel Emeklilik Sisteminde belirleme yetkisi olan kurum Bakanlar Kuruludur. Bu sisteme dahil olacak olan sigortalıları ve işverenleri Bakanlar Kurulu belirler. Bireysel Emeklilik Sisteminde diğer bir önemli konu ise BES katkı payının ne kadar olacağıdır. Açıklanana göre zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi katkı payı sigortalı kişinin prime esas kazancının %3’ü oranında olacaktır. Ama sigortalı kişi talep ederse belirlenen primin üzerinde de ödeme yapabilir. Ayrıca, sigortalı kişi isterse Bireysel Emeklilik Sistemi primi ödemesine belirli sürelerle ara verebilmek hakkına da sahiptir.

Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi Prim Ödeme Tarihi

Bilindiği üzere prim ödemesini sigortalı kişinin işvereni yapmaktadır. Bireysel Emeklilik Sisteminde sigortalı kişinin primi, en geç o kişinin maaş ödeme gününü takip edem günde yapılmalıdır.

Eğer işveren söz konusu olan Bireysel Emeklilik Sistemi primini geç öderse ya da hiç ödemezse sigortalı kişinin parasal kaybından sorumlu olur. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bu kişilere, yükümlülüklere ve düzenlemelere uymamaları halinde para cezası kesilmektedir.

Zorunlu Bireysel Emeklilikten Ayrılma

Bilindiği üzere belirtilen kişiler Bireysel Emeklilik Sistemine otomatik olarak kaydolmakta idi. Ama Bakanlık, kaydolan kişilere bu sisteme katılmaktan vazgeçme hakkı da vermektedir. Sigortalı kişiler isterlerse bu planın kendilerine bildirilmesinde itibaren 2 ay içerisinde sistemi terk edebilirler. Sigortalı olan kişinin sistemden ayrılması halinde ise ödemiş olduğu zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi primleri 10 gün içerisinde adına iade edilmektedir.

Sigortalı Çalışanın İş Yeri Değiştirmesi Durumu

Bireysel Emeklilik Sistemi uygulanırken sigortalı olan kişi iş yeri değiştirmesi durumu da önemlidir. Sigortalının yeni iş yerinde bu madde ile alakalı bir emeklilik planı varsa çalışan kişinin birikimi ve sistemde kazandığı emeklilik süresi yeni yerindeki emeklilik sözleşmesine aktarılır. Böylece çalışanın zaman kaybı olmaz. Fakat sigortalının yeni iş yerinde bu kapsamda bir emeklilik planı yoksa iki durum söz konusu olur. Sigortalı kişi talep ederse eski iş yerinde düzenlenmiş olan sözleşme kapsamında katkı payı ödemeye devam eder ya da bu emeklilik sözleşmesi sonlandırılır. Çalışan kişi bu talebini şirkete bildirmek zorundadır.

Bireysel Emeklilik Sistemi İle Emeklilik Yaşı

Bireysel Emeklilik Sisteminde diğer bir önemli konu da emeklilik yaşıdır. Bu sistemde 10 yıl kalan bir kişi 56 yaş koşulu olan emekliliğe hak kazanmış sayılıyor.

Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı

Bu sisteme giren sigortalı, cayma hakkını kullanmazsa devlet tarafından o kişiye 1000 TL gibi bir katkı sağlanacak. Sigortalı kişi emeklilik hakkını kullanırsa ve hesabındaki birikim en 10 yıllık ise; birikiminin %5’i karşılığı olarak ek devlet katkısı yapılacaktır. Bireysel Emeklilik Sigortalı kişi sistemden ilk üç yıl içinde çıkarsa devlet katkısı alma hakkı bulunmuyor.

İşveren İflas Ederse

Sigortalı kişileri, çalışanlar için zorunlu olan Bireysel Emeklilik Sistemi hakkında endişelendiren diğer konulardan birisi de işverenin iflas etmesi halinde neler olacağı durumudur. Çalışan kişilerin birikimleri devlet güvencesi altında bulunmaktadır. Yani işveren kişinin çalışanlardan yaptıkları kesintiyi kasasında tutma hakkı bulunmamaktadır.