Sigortasız Çalışılan Günler Nasıl Sigortalı Sayılır?

Her ne kadar yasalar gereği her işte sigortalı çalışma zorunluluğu bulunsa da bazı durumlarda çalışanlar sigortasız çalıştırıldığı için bu durum emeklilik sürelerine etki etmektedir. Sigortasız çalışılan günlerde kişilerin sosyal güvenlik sistemlerine dahil edilmemesi hem kısa vadede hem de uzun vadede sorunlar yaratabilmektedir. Ancak hizmet tespit davası açarak sigortasız olarak çalışılan günleri sigorta kapsamına dahil etmek mümkündür.

Hizmet Tespit Davası ile Sigorta Saydırma

Sigortasız olarak çalışanlar ya da sigorta primlerinin SGK’ya eksik kazanç üzerinden yatırılmış olanlar için sigortasız olarak geçen günlerini sigorta kapsamına dahil etmeleri için hizmet tespit davası açmak mümkün olmaktadır. Hizmet tespit davalarını açmak için temel nokta ise 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekmektedir. Beş yıl içinde sigortasız çalıştığı döneme ait dava açmayanların hakları kaybolmaktadır. Bu süre içerisinde faal olarak işyerinde çalışmaya da gerek yoktur, örneğin 6 ay bir işyerinde sigortasız olarak çalışılmışsa ve daha sonra o işyerinden ayrılmış kişiler beş yıl içinde işyerine dava açabilmektedir.

Sigortasız çalıştığı işyerinde sonradan sigortası yapılanlar kimseler için ise beş yıllık hak düşürücü sürenin geçerli olması için işten ayrıldıkları tarih temel alınacaktır. Eğer erkek çalışanlar askere giderken kıdem tazminatlarını almadan işten çıkış yaptılarsa, aynı iş yerinde çalışmaya devam edilen süre için hizmet tespit davası da açmak mümkün olmaktadır.

Sigorta tescilinin yaptırılması ihmal edilmemesi gereken bir konu olup özellikle uzun yılları bulan sigortasız çalışma koşullarında mutlaka ilgili süreler boyunca dava açılması gereken bir konudur. Sigortalı geçen her günün emeklilik dönemine etkisi olduğu göz önünde tutulduğunda, yılları bulan sürelerde sigortasız olarak çalışılması halinde emeklilik prim ve yaş şartlarında büyük kayıplar yaşanacaktır.

5 Yılı Geçmeyen Sürelerde Dava Açılmalı

Sigorta tescili davası açmak için eğer yakın zamanda işyerinden ayrılmak söz konusu ya da halihazırda çalışma yapılıyorsa, bu durumda öncelikle noterden ihtar çekmek gerekmektedir. Noter ihtarının bir avukat tarafından hazırlanması konunun daha anlaşılır ve hukuki olması bakımından önemlidir. İhtarda belirtilecek temel nokta, sigortasız geçirilen tüm günlerin hesaplanarak işyeri tarafından geriye dönük ödemesinin yapılmasıdır. İşyerinden çıkma durumlarında da eğer çalışma süresi 5 yılı geçmemişse ihtar göndermek ve dava açmak olanaklıdır. Bu bakımdan 2015 yılından 2020 yılına kadar sigortasız bir işte çalışılmışsa işyerinden geçen tüm günler için sigorta talebi yapılabilmektedir. Ancak sürenin 5 yılı aşması halinde hak kaybı yaşanır ve dava açma imkânı ortadan kalkar.

Bu konuda detaylı olmak gerekirse, sigortasız çalıştırılmış bir kişinin sonradan sigortasının yapılması halinde 5 yıllık sigorta tescili kapsamında sigortasının nasıl hesaplanacağı noktasında temel vurgu kesintisiz çalışmasıdır. Çalışanın bir kez işten ayrılması halinde hak düşürücü süre işlemeye başlamaktadır. Bu bakımdan sigortasız çalıştığı yerden çıkış yaptıktan sonra çalışan tekrar aynı yerde daha sonra çalışmaya başlarsa hak düşürücü süre durmamakta ve çıkış tarihinden itibaren işlemeye devam etmektedir. Bu yüzden çıkış tarihinin mutlaka göz önünde tutulması gerekmektedir.

Beş yıldan daha eski tarihe varan sigortasız çalışma durumlarında ise dava açmanın birkaç istisnası bulunabilmektedir. Eğer işveren çalışan ile ilgili bazı belgeleri SGK’ya bildirmişse, örneğin giriş bildirgesi ya da sigortalı hesap fişi gibi belgeler 5 yıllık hak düşürücü süre içinde işlemiyor. Bu bakımdan SGK’ya girişin kesinlikle yapılmamış olması gerekmektedir. Açılacak dava kapsamında da çalışanın sigortasız olarak çalıştığını, bordroda ücretinin eksik gösterildiği gibi durumları kanıtlayabilmesi gerekiyor. Bu tür davalarda aynı dönemde işyerinde çalışmış kimselerin tanıklığı büyük önem taşımaktadır.

Fazla Yatan Primlerin Para İadesi Yapılır mı?

SGK İşyeri Sicil No Sorgulama Nereden ve Nasıl Yapılır?

SGK Müşteri Hizmetleri ve Danışma İletişim Telefon Numarası