İşyeri Devrinde Çalışan Hakları Neler, Çalışan Nasıl Etkilenir

İşyeri devri özellikle koronavirüs salgını yüzünden son zamanlarda yaygın bir şekilde yapılıyor. Genelde işyerinin eski ve yeni sahipleri arasında herhangi bir sorun olmazken, devredilen işyerindeki çalışanlar için bu durum sorun yaratabiliyor. Çalışanların devredilen işyeri için belirli noktalara dikkat etmeleri gerekiyor.

İşyeri Devrinde Çalışanlar Dikkat Etmeli

Çalışma yaşamında sıklıkla işyeri değişiklikleri gündeme gelebilmektedir. Özellikle salgın yüzünden pek çok işveren, işyerlerini devretmek durumunda kalıyor. İşyeri devirlerinde ise çalışanların hakları sıklıkla sorun yaratabiliyor. İşyeri devirlerinde öncelikle çalışanların kabul etmemesi halinde çalışma koşullarında yeni işveren tarafından değişiklik yapılamamaktadır. Çalışanlar yeni işverenin hazırlamış olduğu yenilikleri, örnek olarak ücrette indirim gibi sözleşmeleri imzalarlarsa yeni koşulları kabul etmiş sayılırlar ve mağduriyet yaşarlar. Bu yüzden işyeri devirlerinde yeni işveren tarafından yapılan sözleşmelere büyük dikkat göstermekte gerekmektedir.

İşyeri devredilen çalışanlar, yıllardır çalışmakta oldukları işyerlerindeki kıdem tazminatları açısından da dikkatli olmalıdır. Tazminatlarını korumak için çeşitli arayışlarda bulunan çalışanlar, bu durumda 1475 sayılı eski İş Kanunu kapsamında, işyerlerinin devredilmesi durumunda çalışanın kıdemi, o iş yeri ya da işyerlerindeki hizmet sürelerinin toplamı üzerinden hesaplandığını bilmek durumdalar. İşyerinin devri ya da herhangi bir gerekçe ile el değiştirmesi durumunda, ilgili tarihe kadar doğmuş olan kıdem tazminatlarından her iki işveren de sorumlu olmaktadır. İşyerini devretmiş olan işverenin bu sorumluluğu işçiyi çalıştırdığı sürelerde ve çalışanın devir sırasında ücret seviyesi ile sınırlı tutuluyor.

İş Sözleşmesine Özen Gösterilmeli

4857 sayılı iş kanunu kapsamında ise yani bu kanuna tabi olan çalışanlarda, işyerinin devrinde mevcut iş sözleşmesinin tüm hak ve borçları ile beraber yeni devralana geçeceği belirtilmektedir. Bu bakımdan devirden önce doğmuş olan ve devir anında da ödenmesi gereken borçlar devreden ve devralan işveren beraber sorumlu olmaktadır. 4857 sayılı kanun kapsamında, devreden işverenin tüm yükümlülükleri, sorumluluğunun devir öncesinden geçerli olacak iki yıllık süre ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekli.

Bu konuda Yargıtay’ın 9860 sayılı kararında, 1475 sayılı eski iş kanunu kapsamında devir yapan işverenin kıdem tazminatı ile ilgili olarak eski işverenin sorumluluğu için bir süre olmadığı ifade ediliyor. İlgili kararda 4857 sayılı yeni iş kanunu kapsamında belirtilen, devreden işveren için ise öngörülmüş olan iki yıllık süre kısıtlamasının da kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmayacağı da ifade ediliyor. Yargıtay kararında, kıdem tazminatının işyerinin devir öncesinde ve sonrasında geçecek sürenin tamamı için hesaplanacak olması fakat devreden işveren bakımından da kendi dönemi ve aynı zamanda devir tarihinde de ücret ile sınırlı sorumluluk olması da belirtildi.

Çalışan Ücrette İndirimi Kabul Etmeyebilir

İşyerini devralan yeni işveren, genelde çalışma koşullarında değişiklik yapmak istemektedir. Sık yapılan bir uygulama da ücreti indirme isteğidir. Bu durumda çalışanlar, yeni işverenin talebini kabul etmek durumunda değiller. Eğer çalışan şartları kabul ederse, bu durumda daha sonradan mağduriyet yaşayabilmektedir.

İşyeri devirlerinde, eski işverenin çalışanlar ile yapmış olduğu iş sözleşmeleri, esasında tüm hak ve borçlar ile birlikte yeni devralmış işverene geçmektedir. İşverenin bu yüzden tek taraflı olarak, haklı bir nedene dayansa dahi ücrette indirime gidilmesi mümkün değildir. Çalışanların ücretlerinin indirilmesi için işverenin mutlaka yazılı olarak talepte bulunması ve çalışanların da yeni koşulları imzalayarak kabul etmeleri gerekiyor. Sözlü olarak yapılan bildirimler de yine bu kapsamda geçersiz olmaktadır. Çalışanlara yazılı olarak yapılan bildirime de 6 gün içinde yanıt verilmezse, talep reddedilmiş olarak sayılmaktadır. Bu bakımdan çalışanlar yeni işyeri devirlerinde önceki haklarının korunduklarını bilmelidir.