İşe Başlatmama Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşe iade davaları sonucunda işçi mahkeme kararı ile işe iadesine karar verildiğinde normal şartlarda işinin başına dönebilmektedir. Ancak bazı durumlarda işveren işçinin çalışmasını istemediğinde işe başlamasını engellemektedir. Bu durumda ise işe başlatmama tazminatı verilmesi gerekmektedir.

İşe Başlatmama Tazminatı Nedir?

Çalışanın işe iade davasını kazanmasından sonra işe, işveren tarafından başlatılmaması halinde kendisine ödenecek tazminata işe başlatmama tazminatı denilmektedir. İşe iade davasını kazanmış olan çalışan, işe iade edildiğini bildiren söz konusu mahkeme kararının kendisine posta yolu ile tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 gün içinde işverene iade talebini iletmelidir. Bu talebe yönelik olarak ise işverenin çalışanı 1 ay içinde işe başlatma durumu söz konusu olmaktadır. İşverenin işe başlatmaması halinde ise 4 aya kadar boşta geçen süre zarfında ücret ve yan hakları ödemek ile yükümlü kılınmıştır. Başka bir deyişle, çalışanın işe dönmesini istemeyen işveren ya da işveren vekilleri, ilgili süreler boyunca işe başlatmama tazminatı öderler.

İşverenin çalışanı işe başlatmaması halinde bu bakımdan boşta geçecek süre olarak ücretine ilave olarak emsal ücret üzerinden de fesih sebebine ve kıdemine göre 4 – 8 aylık olacak şekilde işe başlatmama tazminatı söz konusu olmaktadır. İşe başlatmama tazminatının ise ne kadar olacağı ve nasıl hesaplanacağı duruma ve ilgili mahkeme kararına göre, emsal ücret kavramı üzerinden hesaplanmaktadır.

İşe Başlatmama Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşe başlatmama tazminatı hesaplaması için emsal ücret kavramı temel alınmaktadır. Buna göre emsal ücret farklı etmenlerden oluşmaktadır. Emsal ücret, aynı işverene bağlı ya da ayrı işverenlere bağlı olarak çalışanlarda, benzer ya da aynı işi – mesleği yapmakta olanlarda, aynı ya da yakın kıdem süresi olanlarda, benzer yetenek ya da deneyime sahip olanlarda, aynı ya da benzer unvana sahip olanlarda, çalışanların ücreti birbirlerine emsal teşkil eden ücret olarak kabul edilmektedir.

İşe başlatmama tazminatı hesabı da bu emsal ücretler temel alınarak yapılır. Tazminatın hesaplanmasında önemli nokta ise emsal ücrette ilk öncelik aynı işyerinde çalışmakta olan emsal işçinin ücreti olmaktadır. Aynı işyerinde benzer görev, tecrübe, görev, kıdem süresi olan çalışanlar bulunmuyorsa, yani örnek alınacak işçinin olmaması halinde ise aynı sektörde başka işyerlerindeki çalışanların ücretleri dikkate alınmaktadır. Emsal ücret belirlenmesi aşamasında da mensup olduğu ilgili bir meslek kuruluşu varsa da bu kuruluştan görüş talep edilebilmektedir. Emsal ücret, çalışanın sadece çalışması karşılığı ödenmekte olan çıplak ücreti içermektedir ve brüt tutar dikkate alınmaktadır. Başka bir deyişle yan haklar ya da ek ödemeler ücretin hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır.

Örnek İşe Başlatmama Tazminatı Hesabı

Örnek işe başlatmama hesabı yapmak için işe başlatmama tazminatına esas teşkil eden ücret, işverenin çalışana işe başlatmama kararını tebliğ ettiği ilgili tarihteki emsal işçinin ücreti üzerinden yapılmalıdır. İşe başlatmama tazminatı sadece emsal ücret üzerinden hesap edilebilmektedir. Ayrıca işe başlatmama tazminatına, kıdem tazminatında olduğu gibi aylık prim ve hizmet belgesi dahil edilmez, üzerinden de gelir vergisi hesap edilmemektedir. Örnek bir hesaplama yapılırsa; çalışanın en son aylık ücreti brüt 3300 TL ise işe başlamadan geçen 5 aylık süre varsa; 3300 X 5 = 16,500 TL tazminat tutarı çıkmaktadır. İşe başlatmama tazminatında SGK primi ve gelir vergisi muafiyeti bulunmaktadır ancak damga vergisine tabidir. Bu yüzden tutardan damga vergisi de düşülürse yani 16.500 X 0,00759 = 125,24 ve 16,500 * 125,24 sonucundan çalışanın eline geçecek olan beş aylık işe başlamama tazminatı 16,374,77 TL olacaktır.