İş Kazası Tutanağı Nasıl Doldurulur? 2026 GÜNCEL MEVZUATA UYGUN

İş kazası tutanağı, kazanın hemen ardından düzenlenen ve olayın tarihini, saatini, yerini, oluş şeklini, yaralanma durumunu, tanıkları ve ilk müdahaleyi açık biçimde kayıt altına alan belgedir. Uygulamada en sık hata, tutanağın geç hazırlanması, belirsiz ifadelerle doldurulması ve tanık bilgilerinin eksik bırakılmasıdır. 6331 sayılı Kanun uyarınca işveren bütün iş kazalarının kaydını tutmak ve gerekli inceleme raporlarını düzenlemek zorundadır. Hizmet akdiyle çalışanlar bakımından iş kazası, kolluk kuvvetlerine derhal, SGK’ya ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmelidir.

İş Kazası Tutanağı Nedir?

İş kazası tutanağı, işyerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen olayın resmi iç kayıt belgesidir. SGK’ya yapılacak bildirimle aynı şey değildir; ancak SGK sürecinin, iş sağlığı ve güvenliği incelemesinin ve ileride doğabilecek tazminat uyuşmazlıklarının temel dayanaklarından biridir. Bu nedenle tutanak, yoruma açık değil somut olguya dayalı yazılmalıdır. (bkz: Sosyal Güvenlik Kurumu)

SGK’ya göre bir olayın iş kazası sayılabilmesi için kişinin sigortalı olması, bir olayla karşılaşmış olması ve olay nedeniyle bedenen veya ruhen engelli hale gelmesi gerekir. Ayrıca 5510 kapsamındaki iş kazası halleri yalnızca işyeri içi olaylarla sınırlı değildir; görevle dışarı gönderilme, emzirme izni süresi ve işverenin sağladığı araçla gidiş geliş de kapsama girebilir.

Tutanak Doldurulmadan Önce İlk Yapılması Gerekenler

Kaza olduktan sonra öncelik belge değil, sağlık ve güvenliktir. Önce yaralı çalışana ilk yardım sağlanmalı, gerekiyorsa 112 çağrılmalı ve olay yeri ikinci bir riske yol açmayacak şekilde güvenceye alınmalıdır. Ardından olayın yeri korunmalı, mümkünse fotoğraf ve video kaydı alınmalı, ekipman durumu not edilmeli ve tanıklar belirlenmelidir. Bu yaklaşım, sonradan çelişki doğmasını önler.

İş Kazası Tutanağında Mutlaka Yer Alması Gereken Bilgiler

Aşağıdaki alanlar eksiksiz olmalıdır:

• Kazazedenin adı soyadı, T.C. kimlik numarası, görevi ve birimi.
• İşyerinin unvanı ve açık adresi.
• Kazanın tarihi ve tam saati.
• Kazanın meydana geldiği açık yer bilgisi.
• Olayın oluş şekli.
• Yaralanan uzuv veya sağlık etkisi.
• İlk müdahalenin kim tarafından ve nerede yapıldığı.
• Tanıkların adı soyadı ve iletişim bilgileri.
• Kullanılan ekipman, makine veya araç bilgisi.
• Varsa kişisel koruyucu donanım bilgisi.
• Düzenleme tarihi, saati ve imzalar.

Bu alanların önemli kısmı uygulamadaki örnek tutanaklarda da ortak biçimde yer alır; özellikle kaza yeri, saat, oluş şekli, tıbbi müdahale ve tanık kısmı eksik bırakılmamalıdır.

İş Kazası Tutanağı Adım Adım Nasıl Doldurulur?

1. Kimlik ve işyeri bilgilerini yazın

İlk bölümde çalışanın kimlik bilgileri, sicil bilgisi varsa sicil numarası, görev unvanı ve çalıştığı bölüm yazılır. İşyerinin ticari unvanı ve açık adresi de eklenir. Kısaltma kullanmak yerine açık yazım tercih edilmelidir.

2. Kaza zamanını net yazın

Sadece “sabah” ya da “öğleden sonra” demek yeterli değildir. Gün, ay, yıl ve saat mutlaka yazılmalıdır. Vardiya bilgisi varsa eklenmesi faydalıdır.

3. Olay yerini açık tarif edin

“Kazanın üretim alanında olduğu” ifadesi yetersizdir. Bunun yerine “A blok pres hattı 2 numaralı makine önü” gibi belirgin tarif kullanılmalıdır. Yer bilgisinin netliği, sonradan inceleme yapılırken büyük önem taşır.

4. Olayın oluş şeklini kronolojik yazın

En kritik bölüm budur. Burada yorum değil, olay sırası yazılır. Örneğin:

“Çalışan, saat 10.20’de sac yerleştirme işlemi sırasında elini pres bölgesine yaklaştırdı. Makine çalışırken sağ el işaret parmağında ezilme meydana geldi. Olayı ilk olarak aynı hatta çalışan iki personel fark etti.”

Bu bölümde “dalgındı”, “kusurluydu”, “her zamanki gibi dikkatsizdi” gibi kanaat içeren sözlerden kaçınılmalıdır. Tutanak olgu yazar, hüküm vermez.

5. Yaralanma ve ilk müdahale bilgisini ekleyin

Yaralanan bölge kısa ve açık yazılmalıdır. İlk müdahale işyeri sağlık biriminde yapıldıysa belirtilmeli, ambulans çağrıldıysa saat ve sevk edilen sağlık kuruluşu eklenmelidir.

6. Tanıkları ayrı ayrı belirtin

Tanıkların adı soyadı, görevi ve mümkünse iletişim bilgisi yazılmalıdır. Tanık beyanları kısa biçimde eklenebilir. Birden fazla tanık varsa her biri için ayrı satır açılması daha doğrudur.

7. Ek delilleri not edin

Fotoğraf, kamera kaydı, makine bakım kaydı, vardiya listesi veya eğitim tutanağı gibi belgeler varsa “Ekler” bölümünde belirtilmelidir. Bu, tutanağı daha güçlü hale getirir. Üniversite ve kamu kurumlarının uygulama kılavuzlarında da iş kazası tutanağına fotoğraf, tanık ifadesi, olay yeri krokisi ve kök neden analizi gibi eklerin iliştirilmesi istenmektedir.

8. İmzaları tamamlayın

Uygulamada tutanak genellikle işveren veya işveren vekili tarafından düzenlenir; tanıklar ve mümkünse kazazede de imza atar. Çalışan tutanak içeriğine katılmıyorsa bunu ayrıca şerh düşebilir. İmzasız veya tek taraflı belge, sonradan ispat gücü bakımından zayıflayabilir. Uygulama kaynakları tutanağın işveren, yetkili ve varsa tanıklarca imza altına alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Doğru Doldurma İçin Örnek Şablon

Sık Yapılan Hatalar

Belirsiz anlatım

“Bir anda düştü” gibi yuvarlak cümleler yetersizdir. Ne yaparken düştüğü, zeminin durumu, kullanılan ekipman ve saat mutlaka yazılmalıdır.

Kusur dağıtımı yapmaya çalışmak

Tutanakta “tam kusurlu”, “kendi hatası” gibi hukuki sonuç doğurmaya yönelik ifadeler kullanılmamalıdır. Kusur değerlendirmesi, inceleme ve yargılama aşamasında yapılır.

Tanıksız tutanak düzenlemek

Tanık varsa mutlaka yazılmalıdır. Tanık olmadığı durumda da bu husus açıkça belirtilmelidir.

Geç düzenlemek

Olaydan saatler ya da günler sonra hazırlanan tutanak, hafıza kaybı ve çelişki riski taşır. En doğrusu, ilk güvenlik tedbirleri sonrası aynı gün düzenlemektir.

İş Kazası Tutanağı İle SGK Bildirimi Aynı Şey Mi?

Hayır. Tutanak, işyerinin olay kaydıdır. SGK bildirimi ise mevzuattaki resmi bildirim yükümlülüğüdür. 4/a kapsamındaki çalışanlar için işveren, kazayı kolluk kuvvetlerine derhal, SGK’ya ise 3 iş günü içinde bildirmek zorundadır. Bildirim e-sigorta üzerinden veya “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi” ile yapılabilir. 6331 sayılı Kanun da işverenin bütün iş kazalarını kayıt altına almasını ve gerekli raporları düzenlemesini zorunlu kılar.

2026’da Bildirim Süreleri ve Yaptırımlar

Aşağıdaki tablo pratik özet sağlar:

2026 yılı için iş kazası bildiriminin süresinde yapılmaması halinde uygulanacak idari para cezaları, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre değişmektedir. PwC Türkiye’nin 2026 ceza tablosuna göre tutarlar 44.443 TL ile 133.329 TL arasında değişmektedir. Ayrıca geç bildirim halinde, bildirimin yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği de işverenden tahsil edilebilmektedir.

Kısa Bir Örnek Olay Anlatımı Nasıl Yazılır?

Aşağıdaki dil doğruya yakındır:

“20.04.2026 tarihinde saat 14.35 sıralarında, paketleme bölümünde görev yapan çalışan, koli istifleme işlemi sırasında dengesini kaybederek zemine düştü. Düşme sonucu sol bileğinde ağrı ve hareket kısıtlılığı oluştu. Olay yerine ilk olarak aynı bölümde çalışan iki personel geldi. İlk müdahale işyeri ilk yardımcı personeli tarafından yapıldı, ardından çalışan hastaneye sevk edildi.”

Bu örnekte yorum yoktur, sadece olay vardır. Tutanakta aranması gereken dil budur.

İşverenler İçin Pratik Kontrol Listesi

• Önce sağlık müdahalesini sağlayın.
• Olay yerini güvene alın.
• Fotoğraf, video ve ekipman durumunu kaydedin.
• Tanıkları belirleyin.
• Tutanağı aynı gün düzenleyin.
• Kolluğa derhal bildirim yapın.
• SGK bildirimini 3 iş günü içinde tamamlayın.
• Kök neden analizi ve iç inceleme raporunu ayrıca hazırlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

İş kazası tutanağını kim doldurur?

Genelde işveren veya işveren vekili düzenler. Uygulamada iş güvenliği uzmanı, insan kaynakları veya amir de sürece destek verir; ancak sorumluluk işverendedir.

İş kazası tutanağında işçinin imzası zorunlu mu?

İşçinin imzası çok faydalıdır ama her olayda fiilen mümkün olmayabilir. İşçi imza atamıyorsa bu durum belirtilmeli, tanık ve yetkili imzaları tamamlanmalıdır.

İş kazası tutanağı kaç nüsha hazırlanmalı?

Tek bir resmi sayı zorunluluğu yerine uygulamada en az iki nüsha hazırlanması tercih edilir. Biri işyeri kayıtlarında kalır, biri süreçte kullanılmak üzere dosyalanır.

İş kazası SGK’ya kaç gün içinde bildirilir?

4/a kapsamındaki çalışanlar için işveren, kazayı SGK’ya kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmelidir. Kolluk bildirimi ise derhal yapılmalıdır.

Tutanak yanlış doldurulursa ne olur?

Eksik veya çelişkili tutanak, inceleme sürecini zorlaştırır, ispat gücünü zayıflatır ve işveren açısından hukuki risk yaratır. Bu nedenle her bilginin olay anına en yakın şekilde ve objektif dille yazılması gerekir.