Hangi Sandıkta Oy Kullanacağım?

Demokratik ülkeler devletin başına gelecek kişilerin belirlenme kısmını halka bırakmaktadırlar. Seçim zamanı geldiğinde halk, sandıkların başına geçip aday olan istediği kişiye oy atma hakkına sahip olacaktır, böylece toplumda söz hakkı olduğunu bir derece de olsa kendine ispatlamış olacaktır. Türkiye'de de aynı sistem geçerliliğini yıllardan beri korumaktadır. Yaklaşık 70 milyon vatandaş seçim zamanı 5 yıl görev yapacak olan yerel yönetimleri belirlemek üzere sandık başında oy kullanmaktadır. Seçmen olabilmek için belli başlı üç şart bulunmaktadır. Bunlardan ilki; vatandaş olmaktır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan farklı uyruklu bir birey Türkiye'de ikamet etse bile oy kullanma hakkına sahip olmayacaktır. Yani, seçmen olabilmek için Türk olma şartı bulunmaktadır. İkinci şart; yaş haddidir. Seçmen yaşı şartı ülkeden ülkeye farklılık gösterse bile, Türkiye'de bu 18 yaştır. 18 yaşını doldurmuş olan her Türk vatandaşı oy kullanabilmektedir. Üçüncü ve son şart ise; seçmen kütüğüne yazılı olma şartıdır. Birey, sandık seçmen listesine kayıtlı olmalıdır. Zaten seçimden önce evinize seçmen kartı geliyorsa bir sorun olmayacaktır, gelmediyse bununla ilgili araştırma yapmanız, ikametgahınızı kontrol etmeniz gerekecektir. Saydığımız bu üç şart, olumlu şart olarak kabul edilmektedir. Bir de bunların yanı sıra olumsuz şartlar da mevcuttur. Bunlar; kısıtlı olmamak ve kamu hizmetlerinden yasaklanmamış olmak şartlarıdır. Kısıtlı olanlar, kendi işlerini kendileri görmekten aciz olan kişilere denmektedir. Bunun bir şart olarak kanunda yer alması, etrafında olup bitenin farkında olmayan bir bireyin devlete yapabileceği olumsuz bir etkiyi ortadan kaldırmaktır. Bazı istisnalar da bulunmaktadır. Bunlar, seçme hakkına sahip olmak için her türlü şartı sağlamalarına rağmen oy kullanamayan vatandaşlardır. Bunlar silah altında bulunan er ve askerler ve askeri öğrencilerdir. Bunlar oy kullanma hakkına sahip değillerdir.

Peki nerede oy verilir? Oy vermek için vatandaşlar sandıklara kapalı bir zarf içerisinde mühür ya da damga ile istediği adayı işaretlediği verilen kağıda koyup atarlar, bu kağıda oy pusulası adı verilmektedir. Bu sandıklar genel olarak okul gibi geniş yerlere konmaktadır. Bireyler ikamet ettikleri yerlerin yakınındaki okullarda oy vermektedirler. Oy kullandıkları alan, kapalı, aydınlatması iyi ve gizliliği sağlayacak bir şekilde organize edilmiş olmalıdır. Oy verilirken dikkat edilmesi gereken bazı kurallar vardır. Örnek vermek gerekirse, oy pusulası yırtılmamış olmalıdır ya da mühür basmanız gereken alanın dışına taşırmamış olmanız gerekmektedir.

Evinize gönderilmiş olan seçmen kağıdında adresiniz, adınız soyadınız, sıra numaranız, nerede oy kullanacağınız, ve sandık numaranız yer almaktadır. Kağıdınızda yazan okula gittiğinizde yetkili kişiler tarafından veya okulun içerisinde, binanın içinde konulmuş olan oklarla, bildirimlerle sandık numaranıza göre hangi sınıfta oy kullanacağınızı öğrenebilirsiniz. Aynı zamanda internet üzerinden de bunu öğrenmeniz mümkün olacaktır. Yüksek Seçim Kurulu'nun resmi sitesine girdiğinizde yurt içi seçmen sorgulama ya da yurt dışı seçmen sorgulama başlıkları altında öğrenebilirsiniz. Örneğin yurt içi seçmen sorgulama dediğinizde önünüze açılan sayfada bir form karşınıza çıkacaktır. Nüfusunuzun bağlı olduğu il, T.C. Kimlik Numaranız, Nüfusa kayıtlı olduğunuz sıra numaranızı girdikten sonra da nerede, hangi saatler arasında, hangi sandık başında oy vereceğinizi öğrenebilirsiniz. Genellikle aynı aileyr mensup birinci derece bireyler, aynı sandıkta arka arkaya yer almaktadırlar. Böylece aileden birinin bile kendi sırasını bilmesi diğerlerinin de orada gireceği anlamına gelmektedir. Oy vermek için ihtiyacınız olan tek şey nüfus kağıdınız olacaktır. Oy verdikten sonra kimliğiniz ile birlikte listede adınızın yanında yer alan imza istenen kısmı dolduracak ve oy verme işleminizi tamamlamış olacaksınız.